SPADAJĄCE WSKAŹNIKI URODZEŃ W JAPONII: OD POWOJENNEGO BOOMU DO REKORDOWYCH NISKICH WARTOŚCI – TREND TRWAJĄCY 70 LAT Całkowity wskaźnik urodzeń w Japonii (TFR, średnia liczba dzieci na kobietę) spadł drastycznie od lat 50. XX wieku, z ponad 3,6 w 1950 roku do około 1,2–1,3 w ostatnich latach — znacznie poniżej poziomu zastępowalności wynoszącego 2,1, potrzebnego do stabilności populacji. Ten długoterminowy spadek przyspieszył w ostatnich dziesięcioleciach, napędzany mieszanką czynników ekonomicznych, społecznych i kulturowych. Kluczowe powody trwającego spadku to: •Naciski ekonomiczne — Stagnujące płace, wysokie koszty życia/wychowywania dzieci, niepewność zatrudnienia (szczególnie dla młodych mężczyzn) oraz drogie mieszkania/opieka nad dziećmi sprawiają, że zakładanie rodzin wydaje się nieosiągalne. •Opóźnione lub unikanie małżeństwa — Średni wiek zawarcia pierwszego małżeństwa wzrósł drastycznie (z około 23 lat dla kobiet w 1950 roku do około 29–30 lat obecnie), a wiele osób decyduje się na dłuższe pozostawanie singlem lub na stałe z powodu skupienia na karierze i tradycyjnych ról płciowych. •Nierównowaga między pracą a życiem prywatnym — Intensywna kultura korporacyjna, długie godziny pracy i ograniczona elastyczność utrudniają łączenie kariery z rodziną — szczególnie dla kobiet, które wciąż ponoszą większość ciężarów związanych z opieką nad dziećmi/pracami domowymi. •Normy i oczekiwania płciowe — Utrzymywanie się tradycyjnych podziałów pracy zniechęca kobiety do posiadania dzieci podczas dążenia do kariery; wiele z nich decyduje się na mniejszą liczbę dzieci lub brak dzieci. •Późne macierzyństwo i niepłodność — Opóźnione zakładanie rodzin zmniejsza całkowitą płodność; zmiany społeczne w kierunku indywidualizmu i mniejszych rodzin potęgują ten trend. Wynik: populacja Japonii szybko się kurczy, a wyzwania związane z starzejącym się społeczeństwem, takie jak niedobory siły roboczej, napięcia w systemie emerytalnym i stagnacja gospodarcza, stają się coraz bardziej widoczne. Oto podsumowująca tabela spadku TFR w Japonii w ciągu ostatnich 70+ lat (dane zebrane z UN, Banku Światowego, Macrotrends i źródeł krajowych; wartości przybliżone dla ilustracji): •1950: ~3,6 •1960: ~2,0 (spadek po boomie urodzeń) •1970: ~2,1 •1980: ~1,75 •1990: ~1,54 •2000: ~1,36 •2010: ~1,39 •2020: ~1,33 •2023: ~1,20 (rekordowo niski) •2024/2025 szac.: ~1,22–1,37 (niewielkie wahania, ale wciąż krytycznie niskie) Stromy spadek z wysokiego poziomu lat 50. do poziomów poniżej 1,4 odzwierciedla szersze zmiany społeczne w krajach rozwiniętych, ale połączenie stagnacji gospodarczej i sztywnych norm w Japonii uczyniło to jednym z najbardziej ekstremalnych przypadków. Co myślisz, co mogłoby odwrócić ten trend — lepsze polityki dotyczące równowagi między pracą a życiem, imigracja czy zmiany kulturowe? Historia Japonii jest ostrzeżeniem dla wielu starzejących się społeczeństw. 📉🇯🇵